Przeczytaj mnie

Tajemnica niebieskiego kufra – Lise Dion

2012-03-04T23:12:00.000+01:00

Mama Lise umarła, gdy jej córka była już dorosłą kobietą. Ale nieważne, ile mamy lat, śmierć rodziców boli tak samo. Ów ból zostaje przytłumiony przez pytania, jakie nagle zaczynają się pojawiać. Bo Lise zawsze myślała, że jej matka wiodła spokojne i monotonne życie. A wystarczyło zajrzeć do niebieskiego kufra, którego za życia matki nie mogła otwierać. Co tam odnalazła? Różaniec, zdjęcie swojej mamy w stroju zakonnicy i sześć zeszytów opowiadających historie Armande, kobiety, która była matką Lise i o której Lise niemal nic nie wiedziała. „Tajemnica niebieskiego kufra” to właśnie te sześć zeszytów.

Skusiła mnie okładka – niezwykle przyciągająca wzrok, nostalgiczna – i tytuł – tajemniczy, niemal baśniowy. Spodziewałam się zupełnie innej historii, a odkryłam opowieść o zakonnicy i obozach koncentracyjnych.

Książki o takich miejscach nie mogą nie poruszyć, nie pozostawiają czytelnika w obojętności, współprzeżywamy wraz z bohaterką wszystko, co się jej przydarza. Paradoksalnie jednak wzbudził we mnie o wiele więcej emocji pierwszy rozdział, opisujący rozpacz Lise po śmierci matki. Był napisany z takim uczuciem i tak przenikliwym stylem, że przesłonił mi nawet ciężkie życie zakonnicy.

Niemniej jednak poruszył mnie sam fakt, że osoby duchowne również trafiały do takich miejsc, również były bestialsko traktowane. Nigdy się nie zastanawiałam nad tym, że przecież zakonnice także były ludźmi i tak samo jak wszyscy nie mogły uniknąć pewnych rzeczy.

Bardzo poruszyła mnie również końcówka historii Armande, wręcz przeraziła, odkrywając pewne zachowania kościoła, których po nim nigdy bym się nie spodziewała.

Cóż mogę rzec… Jako literatura „Tajemnica niebieskiego kufra” wydała mi się ciut nijaka, wyprana z uczuć, a przecież tyle tam było do przekazania! Pomysł dobry, wykonanie marne – problem współczesnej literatury. Natomiast historia opowiedziana w książce uderza i porusza, jak każda związana z obozem koncentracyjnym czy łagrami. Tak to już jest z tego typu opowieściami, zawsze trafiają głęboko do naszych serc.

Nie powiem, że książka jest warta przeczytania, mogę jedynie rzec, że historia jest warta poznania.

Kuchnia duchów – Jael McHenry

2012-02-28T16:05:00.000+01:00

„Kuchnia duchów” to książka pełna zapachów, najlepiej czyta się ją w kuchni, mieszając ribollite wielką drewnianą łyżką. Bo tę książkę się nie czyta, ją się smakuje, i tylko czasami ma ona smak łez.

Rodzice Ginny zginęli nagle w wypadku, nie spodziewała się ich śmierci i teraz musi nauczyć się iść przez życie sama, bez mamy, która trzyma za rękę i bez taty, który zawsze się uśmiechnie. Zdawałoby się, że coś takiego może spotkać każdego z nas. Cóż, nie każdego, bo Ginny jest wyjątkowa. Ona mówi, że ma osobowość, natomiast jej siostra Amanda nazywa to zespołem Aspergera.

Zamknięta w swoim świecie pełnym zapachów, kształtów i smaków przeróżnych potraw, Ginny próbuje odnaleźć się w tej nowej sytuacji. I właśnie wtedy odkrywa, że gotowanie nie jest jej jedynym talentem. Biorąc do ręki przepis kogoś, kto już nie żyje, i sporządzając potrawę dokładnie według niego, dziewczyna sprowadza z zaświatów duchy. Zapach toskańskiej zupy ribollity przyciąga ducha babci, która nie zdążywszy wypowiedzieć do końca swoje ostrzeżenie, znika.

Otworzyłam tę książkę, zobaczyłam przepis na zupę chlebową i rozpłynęłam się z rozkoszy. Tak, bo w „Kuchni duchów” niemal każdy rozdział zaczyna się przepisem – więc nic, tylko czytać i gotować. A co gotować? Zupy, racuszki, ciasteczka, a nawet gorącą czekoladę. Najlepszą gorącą czekoladę na świecie… „To supergorąca czekolada – mówi. – Zawiera pewien sekretny składnik. (…) Jest nie tylko inna, ale lepsza. Zdumiewająca. Po mojej czekoladzie już nigdy nie będziesz przyrządzać jej inaczej” („Kuchnia duchów” J. MacHenry, Bukowy Las 2012, s.231). Sprawdziłam osobiście - popieram!

Czytając tę książkę, już czujemy smakowite zapachy, a Ginny pokazuje nam świat przez pryzmat jedzenia. Potrafi każdy kolor dopasować do produktu, skojarzyć głos ze smakiem owocu i uspokoić się myśląc o płatku śniadaniowym. Ona nie wierzy, że jest chora, poza tym czy zespół Aspergera to choroba? Ginny tak nie uważa. Ma swoją Księgę Normalności i uważa, że ma osobowość, to wszystko.

Ta książka zmusza nas do zastanowienia się nad tym, czym tak naprawdę jest normalność, czy wszyscy jesteśmy normalni, a może wszyscy są wyjątkowi? Pokazuje, jak słabi są najsilniejsi i jak silni najsłabsi. Odkrywa głębie rodziny, jej prawdziwe znaczenie, oraz co najważniejsze – pokazuje wnętrze osoby dotkniętej zespołem Aspergera. Najbardziej poruszyło mnie to, z jak wielką przenikliwością autorka opisała Ginny, jej świat i jej spojrzenie na niego. Udowodniła, że nieco inne rozumienie rzeczywistości, to nie problem, a poza tym można sobie z tym doskonale poradzić. Przepisem na to jest to, co pomaga na wszystko –zrozumienie i miłość. A wszystko to przy ciepłym zapachu gorącej czekolady z dodatkiem aromatycznej papryki.

Wydawnictwu Bukowy Las dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Starcie królów – George R. R. Martin

2012-02-16T23:40:00.000+01:00

Aż klapnęłam zębami, kiedy dotarłam do ostatniej strony. 800 karteluszek to zdecydowanie za mało. Jakie to szczęście, że przede mną jeszcze tyle tomiszcz!

„Starcie królów” część druga cyklu Pieśni Lodu i Ognia, niewielka, ot ciut ponad 800 stron drobnym druczkiem, o walce o tron, o zdradach i cierpkich słówkach, o ogniu i lodzie, o zimie, która nadchodzi i smokach, które nadeszły, o wilczych snach i trzecim oku. O wszystkim. Z krętymi zakrętami, bo Martin zaskakuje i uwielbia to. Biedny czytelniku, nigdy nie zgadniesz, co spotka cię na następnej stronie, a George pośmieje się sobie z ciebie, a raczej z twojej miny. A przy okazji wrzuci parę mądrych przemyśleń względem świata. Sięgaj po ołówek i podkreślaj.

Wiecie, co się dzieje, gdy wszyscy chcą być królem? Wtedy nim nikt nie jest, ale za to jest chaos, masa bitew, jedna wojna i hektolitry krwi. Śmierć nie nadąża segregować duszyczek w szufladkach, a miecze tępią się nader wszystko. Aż dziwne skąd w ludziach tyle chęci do bycia królem…

Głębia i realność bohaterów zawsze była dla mnie u Martina głównym atutem. Wszyscy, nawet ci drugo- i trzecioplanowi są prawdziwi do szpiku kości, a gdy umierają, trzeba sprawdzać, czy kartki książki nie przesiąkły krwią.

Wszystko tu pachnie rzeczywistością i nieszablonowym podejściem, bo najszybciej biega chłopiec bez nóg, najmądrzejszy jest półmężczyzna, a największa miłość kobiety do mężczyzny rozkwitła między rodzeństwem.

„Starcie królów” jest godną kontynuacją „Gry o tron”. Jeżeli w pierwszej części historia rozwodziła się o tym, jakie cechy powinien posiadać władca idealny, to w części drugiej mamy paradę kandydatów na króla, i proszę, wybieraj Czytelniku, kto pasuje. Mamy też całą siatkę strategii, każdy ruch, nawet najmniejszy, jest ważny, wszystko zależy od tego, kto go wykona i kiedy. I wiele z tych ruchów my znamy z… lekcji historii, bo nieważne gdzie, wojna wszędzie jest taka sama, czy to na Ziemi, czy też w krainie, gdzie kiedyś żyły smoki. Złoto, jak wiadomo, jest najlepszym towarzyszem wojny, intrygi i zdrady również, a tego u Martina mamy pod dostatkiem.

Ale nie zapominaj, drogi Czytelniku, że walka o tron to nie wszystko. Powiadają, że nie o tron powinno się walczyć. Powiadają, że lato się kończy. Powiadają, że zima nadchodzi…

Z pamiętnika małego księgarza ~2~

2012-02-13T20:24:00.000+01:00

...czyli kwestie (śmieszne i mądre) ludzi (śmiesznych i mądrych) z życia wzięte.

"Czy jest może "Szatan z 3C"?

"Taka książka była... No taka, co serial był... A! Wiem! "Dom nad bagnami!"

"Dla nich literatura jest książką!"

;)

Próba kwiatów - Jay Lake

2012-02-08T07:34:00.000+01:00

Próba Kwiatów to powieść fantasy napisana przez Jaya Lake’a, zdobywcę nagrody imienia Johna W. Campbella.

Na początku uwagę przyciąga okładka. Mnie skojarzyła się ze zniszczonym dekadenckim skoczkiem, który zgubił gdzieś swoją szachownicę i pozostałe szachy. Biały kwiat mami niewinnością, ale uważaj, na pewno jest trujący…

A potem odwracasz książkę i czytasz opis. Karły zamknięte w skrzyniach, Nieprzemijające Miasto, dekadencja. Niemal czujesz zapach tego przesiąkniętego czymś miasta. Czymś złym i niezrozumiałym. Chcesz zrozumieć i właśnie dlatego sięgasz po tę książkę. Boisz się, ale wiesz, że będzie warto. Otwierasz pierwszą stronę… Pewnie nawet nie zauważyłeś, że ktoś właśnie zaszywa ci usta.

Nieprzemijające Miasto, opisane w książce Próba kwiatów, zamieszkują ludzie i dwie frakcje karłów: Zaszytych (z ustami zaszytymi i pozostawionym malutkim otworem na jedzenie i mówienie) i Rozciętych. Te dwie rasy nie żywią do siebie sympatii. Karły spędzają całe swoje dzieciństwo w ciasnych skrzyniach, a gdy dorastają, zajmują się przeważnie administracją i handlem. Stanowiska miejskie są dla ludzi.

Świat przedstawiony w tej książce zaczarował mnie. Niestety tylko świat. Czuję, że nie jestem odpowiednią osobą do pisania recenzji tej książki, bo ktoś inny z pewnością pochwaliłby politykę i społeczne zagrywki. Ja nie pochwalę. Ów świat miał tak ogromny potencjał, a został wykorzystany do przedstawienia gier politycznych. Zabrakło mi uczuć, emocji, życia, filozofii, relacji… Zabrakło mi wewnętrznego świata bohaterów. Za dużo czynów, za mało myśli – jak dla mnie. Ale ja w literaturze stawiam na uczucia. Natomiast jeżeli wy stawiacie na społeczno-polityczne wątki, to nie wiem czemu jeszcze czytacie tę recenzję i nie biegniecie do księgarni. Książka jest pod tym względem świetna.

Warto po nią sięgnąć dla samego świata przedstawionego, dla ciemnego i brudnego klimatu, dla psychodeliczności, która przesiąka każdą kartkę. Oraz i przede wszystkim dla kunsztu, z jakim Jay Lake opisał Nieprzemijające Miasto. Zapewniam, że po lekturze długo nie przeminie w waszych myślach.

Recenzja napisana dla portalu Oblicza Kultury

Metro 2033 – Dmitrij Głuchowski

2012-02-04T16:55:00.001+01:00

Wiecie, czym pachnie metro? Niespełnionymi marzeniami urwanymi wpół biegu, myślami zgubionymi między poranną kawą a spojrzeniem w lustro. Pachnie pośpiechem. To nie dworzec, gdzie ludzie wiozą domowe zacisze w walizkach, to codzienność, mordercza w godzinach szczytu, obrzydliwa nuda i melancholia popołudniu i mistyczne przerażenie nocą.

To nie lotnisko, ono nie jest raz na jakiś czas. Ono jest codziennie. Oddycha, jest żywe na swój własny sposób. Cały proces - czekanie na stacji, wsiadanie do pociągu, przestępowanie przez ziejącą ciemnością pustkę i ta czerń za oknem aż do kolejnej stacji – jest niczym mistyczny obrzęd pogański na cześć bóstwa, którego nie nazwał świat.

Jeżeli chcecie je poznać, sięgnijcie po „Metro 2033”. Tam ono wciąż nie ma imienia, ale oddycha, żyje i wypełnia swoim „ja” puste tunele.

Mówi się, że jeżeli wybuchnie trzecia wojna światowa, to bronią pod czas czwartej będą kamienie i patyki. Głuchowski pokazał nam świat, kiedy jest już po wybuchu, ale póki co nie ma komu sięgać po pałki, gdzie na ziemi zamieszkały jakieś dziwne stwory skażone promieniowaniem, a ludzie… Przeżyli ci, którzy mieli szczęście mieszkać w mieście, pod którym znajdowało się metro.

Gdy drzwi na powierzchnię zamknęły się, metro cicho westchnęło, przyjmując do siebie nowych stałych mieszkańców. A ci mieszkańcy… stworzyli w podziemiach nowe społeczeństwo. Każda stacja jest niczym oddzielne miasto, każda ma swoją politykę, ideologię, wiarę. Znajdą się tu i komuniści, i faszyści, a nawet sataniści. Mimo, iż schował się tu jeden naród – Rosjanie – podzielił się on na masę różnych plemion, niekiedy ze sobą walczących. Tak wyglądają stacje, natomiast tunele…

Tunele żyją własnym życiem. Oddychają powoli, wypełnione ciemnością. Niekiedy są ciche i bezpiecznie, a niekiedy pochłaniają umysły albo ciała. Zabijają i dają życie. Mówią i doprowadzają do szaleństwa.

Jestem gotowa bić brawo na stojąco za pomysł autora. I również gotowa usiąść wraz z nim i wytknąć mu błędy niemal na każdej stronie. Bo pomysł im doskonalszy, tym trudniejszy do wykonania. A pisanie świata w metrze jest ultra trudne.

Przypominają mi się „Amerykańscy bogowie” Neila Gaimana. Niezwykły pomysł na opisania świata starych bogów w nowym świecie – Ameryce. I książka się udała, choć „udała” to mało powiedziane. Wyszło niemal arcydzieło. A czemu? A temu, że Neil włożył masę pracy w to, by stworzyć książkę nie byle jaką. Głuchowski poszedł ciut na łatwiznę i z praktycznego punktu widzenia (bo wszystko jest możliwe, mamy rakiety i mamy metro, kto wie…) wiele rzeczy jest nie do zrobienia.

Zresztą nie mam zamiaru czepiać się do książki. Podobała mi się, bardzo mi się podobała. I nie stoi ona szczegółami. Stoi czymś innym, czymś co rzadko kto, potrafi osiągnąć. Atmosferą…

Czytając książkę, niemal czujemy na twarzy chłodny wietrzyk ciemnych tuneli, strach zimnymi paluszkami biegnie po karku. Chwile trzymają w napięciu, przerażają wizjami i nieznanym. Ktoś szepta z tyłu do ucha. A ktoś bez zrozumienia powtarza nasze słowa.

Tę książkę należy czytać w nocy, przy maleńkiej lampce i w absolutnej ciszy.

Bo nie o to chodzi, by krytycznie wytykać tej książce błędy. Owszem, można – powiedzcie głośno, że kilka tysięcy ludzi nie może żyć jedząc grzyby i świnie, które same nie wiadomo czym się żywią, i że za dwa-trzy pokolenia na powierzchni nie mogły się rozwinąć nowe gatunki – owszem, powiedzcie tak i żyjcie dalej w swoim nudnym świecie racjonalizmu. Albo odrzućcie logiczne myślenie, odrzućcie krytykę, przyjmijcie bajkę – a bajka przyjmie was.

Wiecie, czym pachnie metro? Ma jedyny w swoim rodzaju zapach, którego nie znajdziemy nigdzie indziej. Mój ulubiony. Ma ciszę, która istnieje nawet mimo śpieszącego się gdzieś tłumu. To miejsce, gdzie pojawiamy się wraz z innymi, zauważyliście? Rzadko kto schodzi do metra sam. A może ktoś kiedyś poszedł, ale nigdy o tym nie opowiedział. Ponieważ już nie wrócił…

O modlitwie. Listy do Malkolma - Clive Staples Lewis

2012-01-29T12:22:00.000+01:00

Lewisa wszyscy kojarzą z Narnią, co jest maluteńkim błędem. Bo mój ukochany pisarz jest też według mnie jednym z mądrzejszych ludzi na świecie. Jego mózg powinien spoczywać w muzeum wśród szacunku i zachwytów. Bo widzicie… Lewis pisał o wierze, o chrześcijaństwie. Nie wierzył zawsze, o nie, on się nawrócił, ale jak się nawrócił, to z prawdziwym wejściem smoka. A potem zaczął o tej wierze myśleć. Połączenie jego umysłu i chrześcijaństwa dały piękne dzieła, Lewis nie pisze banałów z ambony, on pisze dla ludzi, zrozumiale i mądrze zarazem, niezwykle odkrywczo i tak prawdziwie ludzko. Każda jego książka odkrywa dla mnie masę rzeczy, o który nie wiedziałam, bądź wiedziałam, które dla mnie nie istniały, bądź istniały. Pomaga zrozumieć, pisze o własnych rozterkach i przede wszystkim nie wstydzi się powiedzieć, że jest tylko człowiekiem, a przez to jego książki są jeszcze lepsze.

„O modliwie” jest ostatnią książką Lewisa, wydaną drukiem już po jego śmierci. Napisana została na zasadzie listów, ot wszystkie listy Lewisa do niejakiego Malkolma, w których pisarz mówi o wierze, kościele, podejściu do modlitwy. Dyskutuje, odpowiada, przekonuje i rozważa. Tylko że… żadnego Malkolma nie ma. To Lewis wymyślił taką formę książki, by jeszcze bardziej zbliżyć się do czytelnika. Cwana, zdolna bestia.

Ta książka nie jest nudnawym kazaniem o wierze. To rozważania osoby, która niegdyś w Boga nie wierzyła, to masa porównań tak błyskotliwych, że ma się wrażenie, iż brzmią po raz pierwszy. A przecież o wierze powiedziano już tyle, że nie możliwym jest powiedzieć coś nowego. Jednak Lewis to potrafi. Umie również dotrzeć do czytelnika znudzonego monotonnymi rozważaniami o wierze. Potrafi zaciekawić i zmusić do myślenia.

Niekiedy wydaje mi się, że dla Lewisa w ogóle nigdy nie było rzeczy niemożliwych.

Za możliwość napisania recenzji dziękuję wydawnictwu Esprit :)

Herbata. 100 przepisów – Mary Ward

2012-01-21T18:10:00.000+01:00

"Herbatę się pija, by zapomnieć o hałasie świata.”

T'ien Yiheng

Książki kucharskie niekiedy bywają prawdziwym arcydziełem, opisują bowiem sztukę ulotną, która gości przed nami równo tyle, ile jesteśmy w stanie wytrzymać i jej nie zjeść. Niewdzięczne zajęcie, zdawałoby się. Jednak jedzenie to sztuka – za jego pomocą potrafimy czuć szczęście, uwodzić, zarabiać, a nawet zabijać…

Herbata według mnie jest pokarmem dla duszy, nie dla ciała. Jej aromat wyłącza świat i koi zmysły. Można ją po prostu pić, a można się nią delektować. Można uważać ją za pięciominutową przerwę, a można za sztukę. Książka „Herbata. 100 przepisów” z pewnością opiewa ją jako rytuał, piękny rytuał, który gości na ziemi już od 3000 roku p. n. e.

„Jest to książka o delektowaniu się… delektowaniu się życiem, ważnymi chwilami, a także o czerpaniu przyjemności z picia herbaty” – mówi autorka na początku książki. Książki? Ależ nie, dla mnie to wręcz arcydzieło. Pięknie wydana, zachęcająca nie tylko okładką, ale i każdą stronę, szatę graficzną której opracowała Donna Morris. Zielone piękne kartki, z małymi imbryczkami i liśćmi herbaty tylko dodają tej książce smaku. Poza tym to nie tylko arcydzieło kucharskie i graficzne. Panie i Panowie, brawa dla Barneya Taxela, mistrza fotografii, który przemycił w zdjęciach imbryczków, czareczek i filiżanek prawdziwy zapach herbaty.

By Miranda

W tej książce znajdziecie nie tylko przepisy na doskonałą herbatę. Przeczytacie także opowieść o tym, skąd herbata pochodzi, jak się ją uprawia i o wszystkich jej gatunkach. Nauczycie się sztuki zaparzania, jak herbaty w torebkach, tak i liściastej. Przeczytacie o tym, czemu imbryczków się nie myje i dlaczego należy kpić z niektórych restauracji. A poza przepisami na „Herbatę na dobry humor”, „Herbatę grzaniec” czy „Herbatę rosyjską” i wiele innych, dowiecie się jak wróżyć z fusów, zrobić przyjęcie japońskie lub popołudniową herbatkę angielską. I znajdziecie przepisy na przysmaki słodkie i słone, cynamonowe i japońskie.

Przekonałam się dzięki „Herbacie…”, że książka kucharska może być nie tylko arcydziełem, pięknie wyglądającym na półce w kuchni i będącym źródłem epickich powierzchni stołu w jadalni, ale może być także niesamowicie ciekawą lekturą na wieczór spędzony, rzecz jasna, przy filiżance doskonałej herbaty.

Wydawnictwu Bellona dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki – Mario Vargas Llosa

2012-01-19T07:43:00.000+01:00

Czy kiedykolwiek kochaliście tak bardzo, że byliście w stanie wybaczyć każde szelmostwo? A jeżeli tak, czy była to prawdziwa miłość, czy może już choroba?

„Szelmostwa…” to książka o kobiecie, która pragnąc jednego, całe życie uganiała się za innym, i o mężczyźnie, który wiedział, że tę kobietę kocha.

A wszystko w tej historii jest bardzo łatwe. Ona – kobieta tysiąca kłamstw i imion, kobieta będąca z tysiącami i nie należąca do żadnego. Tańcząca na ostrzu życia i śmiejąca się mu w twarz. Chowająca prawdę o sobie tak głęboko, iż miejsce to mogło nigdy nie istnieć. Oszukująca siebie i świat , należąca do chwili, nigdy do stałości.

On – skromny tłumacz konferencyjny i literacki, mężczyzna kochający tylko jedną kobietę. Mężczyzna pragnący nienawidzić tylko jedną kobietę. Jeżeli los odwracał się i patrzył na niego, to było to Jej uśmiech. Gdy odchodziła, życie zmieniało się w trwanie. Gdy wracała, drżał ze szczęścia. Uciekał i wracał w myślach. Ona uciekała i wracała w życiu.

To historia miłości morza i przystani, powietrza i skały, uśmiechu i ust. Niestałości i stałości – przeciwieństw, które mogą być tylko ze sobą. Oddzielnie trwają, wspólnie istnieją.

To było moje pierwsze spotkanie z Llosą. Sięgnęłam po niego, bo byłam ciekawa noblisty, wybrałam „Szelmostwa…” bo tak poradzili mi przypadkowi miłośnicy jego twórczości. Przypadki. Dwieście stron przeczytałam z uśmiechem, potem czytałam już tylko ze łzami.

Piękny styl zauroczył, Paryż i miłość do Paryża podbiła moje serce, szelmostwa rozbawiły, okrucieństwo wzruszyło, końcówka przywołała smutny uśmiech i chęć sięgnięcia po kolejną książkę noblisty. Lloso, to prawdziwe szelmostwo z Twej strony, skazywać mnie na siebie!

Ta historia jest jak tango motyla z płomieniem. Opowiada o byciu sobą i wyrzekaniu się siebie, o ucieczce przed życiem, o szukaniu, o niepokoju i cierpieniu. Szukając za długo można umrzeć. Czekając za długo także można umrzeć. I lepiej umiera się razem.

Każdy kot ma dwa końce – Przemysław Wechterowicz

2012-01-11T08:44:00.000+01:00

Kot – jaki jest, każdy widzi. A najlepiej widzi go Przemysław Wechterowicz, autor niesamowitej książeczki, która o kocie prawdę Wam powie.

Każdy z nas posługuje się na co dzień powiedzonkami. Przysłowia są na stałe związane z naszym życiem i uważane są za trwałą część kultury. Niektóry nawet twierdzą, iż powiedzenia danego narodu stanowią nierzadko klucz do tajemnic jego mentalności.

A co ma wspólnego kot z przysłowiami? Na to pytanie odpowie Wam pan Wechterowicz, a raczej jego przecudowna książeczka. Malutka, bo liczy zaledwie 96 stron, a połowa z nich to przecudne ilustracje pani Anny Nowocińsiej-Kwiatkowskiej. Lecz nie liczy się ilość, liczy się jakość. A jakość tej książeczki jest niezwykła, bowiem koty ukazały w niej swe prawdziwe oblicze. To właśnie z „Każdy kot ma dwa końce” dowiecie się, że „gdzie kot nie może, tam człowieka pośle” oraz, iż nie należy „chwalić kota przez zachodem słońca”.

Tak, dokładnie tak. Połączcie przysłowia wraz z kocią wybitnością, a otrzymacie tę niesamowitą książeczkę. Najlepszy prezent dla każdego kociarza i filologa zajmującego się frazeologią. Jest to książka idealna, bo nie dość, że o kotach, to czyta się piorunem – założę się, że poświęciliście o wiele więcej czasu na przeczytanie mojej recenzji, niż na samą książkę. Nie wierzycie? Sprawdźcie sami!

I pamiętajcie… Nie wywołujcie kota z kuwety.

Trzynaście powodów – Jay Asher

2012-01-03T09:33:00.000+01:00

To miał być tylko telefon. Zwykły, pojedynczy telefon do klientki księgarni z informacją o tym, że zamówiona przez nią książka już czeka. Minuta, może dwie – to wystarczyło, wystarczyło, by klientka odpowiedziała, że dostała identyczny tytuł pod choinkę i książki nie odbierze, wystarczyło, bym przeczytała opis z tyłu okładki, wystarczyło – ale nie to jest ważne. Ważne jest, iż te kilka minut wystarczyło, by ta książka na mnie spojrzała. Potem była tylko Hannah…

Po powrocie ze szkoły Clay znajduje w domu paczkę zaadresowaną na jego imię. W środku jest pudełko po butach wypełnione kasetami. Zwykłymi kasetami do magnetofonu, które powoli wyszły już z użytku. Chłopak odpala pierwszą kasetę i słyszy głos Hannah, koleżanki z klasy. I wszystko byłoby w porządku, gdyby nie fakt, że Hannah dwa tygodnie temu popełniła samobójstwo.

Miałam trzynaście powodów, by się zabić, mówi nagrany głos dziewczyny, jeżeli słuchasz mnie teraz, oznacza to, że jesteś jednym z nich.

Podobno „Trzynaście powodów” to debiut Ashera. Mogę dodać tylko, że to bardzo dobry debiut. Książka jest napisana tak, że po pierwszym zdaniu ciężko się od niej oderwać – prosto, łatwo, a zarazem z głębią i przesłaniem. Przeraża bólem w niej zawartym i uczy ten ból dostrzegać, otwiera oczy.

„Trzynaście powodów” przeczytałam w ciągu jednej nocy. Po części dlatego, że nie mogłam oderwać się od tej książki, ale również z powodu tego, iż nie chciałam spędzić ani jednego dnia w środku historii Hannah. Chciałam ją mieć za sobą, chciałam skończyć tę książkę, zanim wrócę do swojego świata. Nie dlatego, że tej dziewczynie przytrafiły się okropne i nieludzkie rzeczy, a dlatego, że spotkała ją codzienność jaką zna każdy z nas i owa codzienność miała siłę zabijać.

Nie lubię tematyki samobójstwa, jest dla mnie często przekoloryzowana, przesadzona, pełna rozczulania się nad sobą. Ale w przypadku Hannah, poznałam zwykłą historię nastolatki, którą spotkało zwykłe życie. Co stało się, że postanowiła je zakończyć? Warto się dowiedzieć. Warto, by potem w swoim własnym życiu nigdy nie popełnić wobec kogoś podobnego błędu.

Ta książka uczy, otwiera oczy, pokazuje szczegóły. Zmienia świat i nakazuje pomyśleć. Bo takie jest nasze współczesne życie – często wiele rzeczy robimy nie myśląc.

Zapachy miast – Dawid Rosenbaum

2012-01-01T13:46:00.000+01:00

Czym pachnie śnieg? Ktoś stwierdzi, że nie ma zapachu, mi zawsze wydawało się, że pachnie arbuzem, natomiast Dawid Rosenbaum uważa jeszcze inaczej. Dla niego niemal wszystko jest zapachem, każdy skrawek ziemi wydziela swoją swoistą i niepowtarzalną woń. Książka „Zapachy miast” opowie nam niemal o całym świecie, tylko naszym przewodnikiem nie będzie wzrok. Podróżować będziemy za pomocą węchu.

Zapach jest fenomenem. Wystarczy poczuć woń spalonego mleka, a nasze myśli uciekną kilkadziesiąt lat wstecz, do małego przedszkola, gdzie kucharki rzadko prały swoje fartuchy. Cofa nas do przeszłości niczym maszyna czasu.

„Zapachy miast” zabierają nas do przeróżnych zakamarków i pokazują, że świat jest wachlarzem zapachów. Czy wiecie jak pachnie sztuka? Jaki zapach ma paryskie metro? Czym pachnie Tajlandia? I dlaczego przed świętami Warszawa ma obrzydliwy zapach?

Maroko, Egipt, Nowy Jork, Norwegia, Paryż, Wyspy Kanaryjskie, Petersburg i wiele innych miejsc pokazuje nam ta książka. Pisarz kusi zapachami, zwodzi opisami, potrafi rozbawić, zmusić do zastanowienia, a niekiedy najpierw wzruszyć do łez, po czym wywołać na naszej twarzy delikatny uśmiech. Ta książka ujmuje serce. Napisana płynnie i ciepło, jakby to wcale nie było słowo pisane, a opowiadanie przyjaciela przy kawie. Słuchamy o jego podróżach i wdychamy zapach świeżo parzonej kawy. Czytając tę książkę, nie poczujemy tylko zapachu papieru, jakim lubią pachnieć nowe wydania. Poczujemy cały świat. Wystarczy zamknąć oczy, a można nawet usłyszeć szept deszczu.

„Przy stoliku obok małżeństwo z dziećmi. Przed chwilą byli na zakupach w pobliskiej Galleries Lafayette, bo każde z nich ma przy swoim krześle po kilka paczek i toreb. Rozmawiają, żartują, śmieją się i wyglądają na szczęśliwą rodzinę. Dopiero, kiedy mężczyzna nalewa do szklanki colę, uprzednio włożywszy do niej cały palec, a kobieta błądzi dłonią po stoliku w poszukiwaniu cukiernicy, orientuję się, że oboje są niewidomi Nastoletnia córka podsuwa matce cukiernicę, chłopak na głos czyta komiks – oni widzą. Kelner przynosi zamówione dania i w tej samej chwili jak na komendę chłopiec i dziewczyna podnoszą się ze swoich miejsc. Bez słowa podają rodzicom serwetki i sztućce, szepcząc coś do uszu. Być może tłumaczą, gdzie na talerzu leży mięso, po której stronie położono frytki i ostrzegają przed ozdobną, francuską chorągiewką wetkniętą w środek steku. Nie robią nic więcej. Wracają na swoje miejsca i zaczynają jeść”*

Teraz, po przeczytaniu tej lektury, zawsze będę się zastanawiać, czym pachną turyści, ci śpieszący się na dworcu ludzie, ciągnące za sobą walizki na kółeczkach. Co w nich jest schowane? Domowe ciepło czy też zapach jakiegoś egzotycznego kraju. Z każdej podróży przywozimy ze sobą kawałek świata. Chowa się w zgięciach ubrania, na dnie walizki i w naszych wspomnieniach. Zapach jest bursztynem myśli.

*”Zapachy miast” D. Rosenbaum, Elipsa, 2011, str. 56-57

1Q84 (tom 3) – Haruki Murakami

2011-12-31T00:38:00.000+01:00

Recenzje poprzednich części:
1Q84 - tom 1
1Q84 - tom 2

„Życie jest jedynie rezultatem serii irracjonalnych, a czasami całkowicie przypadkowych wydarzeń.”*

Zapraszam do 508 stron, gdzie panują dwa księżyce, japońskie powietrze, pytania i Haruki Murakami. To już ostatni tom trylogii „1Q84” i w tym momencie powstaje pytanie – dlaczego zawsze to, co dobre, musi się kiedyś skończyć? Uważam tę trylogię za najlepsze książki Murakamiego i gdy ktoś, kto tego autora jeszcze nie czytał, pyta mnie o radę od czego zacząć, z ręką na sercu polecam „1Q84”.

„1Q84”, tytuł nawiązujący do dzieła Orwella „Rok 1984”, sam w sobie daje nam do myślenia, gdy patrzymy na tę pozycję na półce księgarni. Wystarczy wyciągnąć po nią rękę, zadając pytanie, co kryje w sobie ten tajemniczy tytuł. Będzie to pierwsze pytanie, a tuż za nim posypią się kolejne, a wraz z każdą przeczytaną stroną powstaną nowe.

Zdawałoby się, że w trzecim tomie Murakami odpowie nam na wszystkie te pytania. Zdawałoby się. Szanowny Pan Haruki nie należy do pisarzy, którzy podają czytelnikowi wszystko na talerzu. On mówi symbolami, metaforami, niedopowiedzeniami i tytułami innych dzieł sztuki. Taki jest właśnie Murakami – pisze dla naszej podświadomości.

Ci, który są po lekturze poprzednich dwóch tomów, wezmą tom trzeci z cichym pytaniem: „spotkają się?” I nie tylko tym. Świat, gdzie na niebie są dwa księżyce, pochłonął Aomame i Tengo. Czy tylko ich? A może pojawi się ktoś jeszcze?

„Aomame obserwuje plac zabaw, księżyce obserwują Aomame.”**

Poza tajemnicą, oczekiwaniem, odpowiedziami, Murakami pragnie powiedzieć nam coś jeszcze. Coś bardzo ważnego, coś, co każdy człowiek powinien wiedzieć i o tym pamiętać, nie zależnie od wieku czy narodowości. Nieważne w jakim znajdziemy się świecie, nieważne, co robimy i jak wyglądamy – to wszystko jest nieważne. Najważniejsze to to, by w naszym życiu znaleźć drugą osobę, która będzie w stanie nas pojąć, zaakceptować i przyjąć świat, widziany przez pryzmat naszych oczu. To wszystko. Łatwe i trudne zarazem.

„1Q84” to poniekąd przepis na życie, a poniekąd jego obserwacja. Podgląd uczuć i myśli, nie czynów. Tutaj czyny odsuwane są na drugi plan. Nie jest najważniejsze to, co uczyniliśmy, naprawdę liczy się nasz własny stosunek do tego.

Jest to niezwykle mądra książka, nie tylko tom trzeci - cała trylogia tchnie przesłaniem i wielopoziomowością. Tu każdy odnajdzie coś, co go porwie: opowieść o pisarzu, morderczyni, sekcie, miłości, samotności, trwaniu, szukaniu. Czytelnicy szybko przyzwyczaili się do tego, że w ich życiu co jakiś czas pojawia się nowy tom „1Q84”. Uważajcie, bo gdy przeczytacie całą trylogię, w waszym świecie może pojawić się pustka w kształcie książki. Ja osobiście chciałabym cofnąć się w czasie i przeczytać to dzieło jeszcze raz.

„Ale kiedy odeszła, zauważył, że została po niej pustka w kształcie człowieka.”***

________________________________________________

*”1Q84” (tom 3) Haruki Murakami, MUZA 2011, str. 378

**Tamże, str. 28

*** Tamże, str. 206

PS Kochani! Nie bez powodu wybrałam tę książkę na recenzję dziś. Dziś kończy się ten rok. Rok 2011, który osobiście dla mnie był końcem wielu rzeczy i również początkiem wielu, wielu nowych, wspaniałych spraw. Tak jak i ta recenzja - koniec wspaniałej trylogii "1Q84", ale i początek czegoś niesamowitego - życia wzbogaconego o te trzy książki i pełnego oczekiwania na kolejne dzieła Murakamiego.

Życzę Wam Książkowego Nowego Roku!

Bezgrzeszna – Gail Carriger

2011-12-25T15:57:00.000+01:00

Wcześniej z serii parasolkowatości ukazały się:

1.”Bezduszna”

2.”Bezzmienna”

Po kilku miesiącach oczekiwania (pełnego niecierpliwości i wiązanek niecenzuralnych pod adresem hrabi Maccona związanych z zakończeniem „Bezzmiennej”) „Bezgrzeszna” w końcu dotarła do moich czcigodnych rąk i… momentalnie wylądowała przy książkach oczekujących na mnie, czemu towarzyszyło moje fochnięte tupnięcie nóżką, zadarty nosek i myśl: „teraz to ty na mnie poczekasz”.

A skoro obie poczekałyśmy wystarczająco jedna na drugą, gniewy i fochy zatarły się przez czas, postanowiłyśmy wraz z „Bezgrzeszną” zawiesić wojennie szpikulce parasolek i wypić razem herbatkę w atmosferze tandetnie błyszczącej w sklepach handlowych miłości oraz radości świątecznej zawartej w waniliowo-mdłych śnieżynkach oraz do bólu optymistycznych wyć kolędowych. I cóż z tego wynikło? Rzecz jasna, recenzja w samo Boże Narodzenie. Wesołych i biedronkowych, Kochani!

Maccon jak to Maccon, jest wilkołakiem porywistym i rozwrzeszczanym, jednak czasami potrafi ruszyć głową i w pewnych okolicznościach (pozbawionych formaliny i innych środków wprawiających w stan alkoholowego odurzenia - wyobrażacie sobie pijanego wilkołaka?) dojść do dość oczywistych wniosków.

Alexia jak to Alexia, nie tracąc swojej pięknej (choć jej nos znalazłby inny epitet) pewności siebie oraz genialnej i zaskakującej parasolki, w chwilach pełnych chęci nawrzeszczenia na męża, potrafi ruszyć nie tylko rozsądkiem, ale i tak paskudną sprawą jak - zwana przez poetów oklepanych słowem – miłość, i dojść do dość oczywistych wniosków.

Czytelnicy do owych wniosków doszli już przy końcówce „Bezzmiennej”, natomiast siekierowaty wilkołak i parasolkowana bezduszna potrzebowali całego kolejnego tomu, który wyszedł spod pióra genialnej Carriger. I dobrze, że wyszedł, bo ile warte byłe zaskoczone spojrzenia ludzi w autobusie i na dworcowej kawiarni, gdy nagle bez uprzedzenia wybuchałam śmiechem i omal nie rozlewałam (to tylko w kawiarni) tandetną herbatę, która herbatą zwać się nie powinna. Tak, zdecydowanie, dziękuję Carriger za umilenie mi godziny czekania na autobus, który miał mnie zawieść do karpia. Wiszę jej za to cały kilogram londyńskiej herbaty.

Ale wróć my do „Bezgrzesznej”. Jeżeli czytaliście dwie poprzednie części, to koniecznie musicie przeczytać i tę. Są tu mechaniczne biedronki, brak Akeldamy (jego brak był tak dziwny, że aż nie zdążyłam nafuczeć na nieobecność mojego ukochanego wampira tuż po Armandzie i Lestacie) oraz jest dzieciofeler! Dodatkowo mogę was zachęcić pijanym wilkołakiem i templariuszami z grubych rękawicach (fanatyzm religijny zawsze mnie strasznie bawił). A poza tym dowiecie się, że najlepszą zemstą jest zjedzenie Pesto.

Przede mną kolejne miesiące oczekiwania na ciąg dalszy parasolkowatej książki. Zapowiadają, iż „Bezwzględna” będzie o imbryczkach. Chętnie o nich poczytam, no chyba że znów pokłócę się z książką i trochę nam zajmie przełamanie pierwszych lodów. Ale nie ma strachu, mam Pesto i nie zawaham się go użyć.

Sponsorem tej recenzji była Miranda, wielbicielka mechanicznych biedronek!

Wesołych świąt!

2011-12-23T21:24:00.000+01:00

Juniper Berry i tajemnicze drzewo – M. P. Kozlowsky

2011-12-21T23:27:00.000+01:00

Kocham drzewa. Stawiam je na równym poziomie wraz ze zwierzętami, a może i ciut wyżej. Tuż za ludźmi. Bo w drzewach jest więcej ludzkich cech niż w psie merdającym ogonem. Dla ludzi są przykładem. Można by od ich uczyć się stałości. Są żywe. Nie wierzycie? Idźcie do lasu i przytulcie drzewo. Poczujecie jak bije jego serce.

Juniper Berry nie wyczuła w tajemniczym drzewie żadnego bicia serca. Było ono najbrzydszym drzewem z całego lasu i tylko prosiło się o ścięcie. Dimitri, pracujący u rodziców dziewczynki, pewnego razu chciał je ściąć, ale niestety ojciec Juniper surowo mu tego zabronił. Czemu? Co jest takiego niezwykłego w starym, brzydkim drzewie? Zapytajcie kruka, który przesiaduje na jego gałęziach…

I znów mam zamiar śpiewać hymny pochwalne na cześć Espritu. Kochane wydawnictwo! Cenię je za to, co wydają. A wydają prawdziwe wartości. Ich książki można brać w ciemno, nieważne, o czym są, wystarczy, że jest na nich znaczek wydawnictwa Esprit – to stuprocentowa gwarancja tego, iż jest to dobra literatura. Przekonałam się o tym nie raz i jeszcze nigdy się nie zawiodłam.

„Dom był pałacem, jezioro było basenem, Kicia był psem, a Juniper Berry – jedenastoletnią dziewczynką.”

(„Juniper Berry i tajemnicze drzewo”)

Kiedyś życie Juniper było inne, kiedyś wszystko było inaczej. Kiedyś bawiła się wraz z rodzicami każdego wieczoru, kiedyś robili razem pizzę, kiedyś tata udawał zombie, kiedyś Juniper pisała scenariusze, a rodzice grali je na role. Kiedyś. Teraz jest inaczej. Na półce ojca stoją Oscary, o mamę biją się reżyserzy, rodzinna Berry mieszka w wielkim domu, Juniper ma wszystko czego chce, ale wolałaby mieć rodziców. A rodzice są zajęci, zapracowani, zapatrzeni w siebie. Nie mają czasu dla córki. Lecz czy to przez pracę? Tylko i wyłącznie przez sukces? Skoro są tak bardzo zajęci, czemu ojciec Juniper nie pozwolił ściąć drzewa?

Niesamowita książka, czyta się piorunem. Nieco przypomina mi „Koralinę” Gaimana, co mnie osobiście bardzo cieszy. Nie ma kota, za to jest pies, który wygląda jak kot, są marzenia do spełnienia, są rodzice nie mające czasu dla córki i jest tajemnicze drzewo oraz kruk. Świetna pozycja dla młodzieży, tej starszej i młodszej. Delikatnie pokazuje czym jest kuszenie, co daje, a co zabiera. Pokazuje, czym są marzenia, marzenia nieprzemyślane, pełne dumy lub strachu. Niekiedy warto zastanowić się nad tym, o czym marzymy.

Książka opowiada także o życiu tuż po spełnionym marzeniu, takim, które potrafi wyniszczyć i zamknąć oczy na to, co najważniejsze. Wspomina o życiu gwiazd i dziwnym zachowaniu fanów. A przede wszystkim opowiada nam o tym, że nie ma nic ważniejszego poza kochającą rodziną.

Polecam. Na zimne, świąteczne wieczory i na letnie, pachnące poranki, na wiosenne herbatki i jesienne ciasteczka. Każda pora jest dobra, by sięgnąć po „Juniper Berry i tajemnicze drzewo”.

Wydawnictwu Esprit bardzo dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Lodowy smok – George R. R. Martin

2011-12-17T20:42:00.000+01:00

Kiedy byłam mała, często czytano mi „Królową Śniegu”. Mimo zimy tam opisywanej, ta bajka niosła ze sobą niezwykłe ciepło, śnieg i mróz były tylko pretekstem, by podkreślić domowe ciepło i ciepło ludzkich serc.

Dorosłam. I mimo iż nie znoszę zimy, ciągnie mnie do takich lodowych opowieści. Paradoksalnie szukam w nich ciepła. W „Lodowym smoku” go nie znalazłam.

„Lodowy smok” to opowiadanie G. G. Martina, które doczekało się oddzielnego wydania, wzbogaconego przepięknymi ilustracjami. Strzał w dziesiątkę na półce dla dzieci i młodzieży.

Cieniutka książka, opowiadająca o dziewczynce, która urodziła się w ogromne mrozy, tak ogromne, iż powiadano, że Adara jest dzieckiem zimy. I naprawdę ona nim jest. Jej skóra jest niezwykle chłodna, a sama dziewczynka przez cały rok z wytęsknieniem czeka na zimę i nie boi się mrozu oraz… lodowego smoka, który w pozostałych mieszkańcach wioski wzbudza przeraźliwy lęk.

Książka napisana tak kunsztownie (a czegóż innego można spodziewać się po Martinie?), że nie ma tu ani krzty ciepła. Zalecam czytanie jej pod ciepłym kocem z gorącą czekoladą. Ja zmarzłam. Naprawdę! Ale warto było. Piękny lodowy smok, niesamowita dziewczynka. Tak niewiele słów, a tak wiele treści, tak wiele do myślenia.

Świat opisany pokrótce, bowiem książeczka ma zaledwie 100 stron, jednak świat, który intryguje. Marzy mi się napisanie do Martina, by rozwinął swój pomysł (zapewne mnie nie posłucha, bo napisałabym jeszcze kilka podszytych emocjami słów o pewnej postaci z okładki i o tym, że tak się nie robi.)

Polecam wielbicielom bajek, smoków i Martina. Fanom zimy również. Piękna książka, którą kładę na półkę z myślą o moich przyszłych dzieciach. A Martina prosimy o więcej bajek!

Lektor [2008]

2011-12-13T21:14:00.000+01:00

Są filmy, których koniec potrafimy przewidzieć na samym początku. Są też filmy, które od pierwszych sekund zaskakują. A są i takie filmy, które na pierwszy rzut oka są banalne i przewidywalne, a po kilkunastu minutach potrafią wywrzeć na nas ogromne wrażenie, „Lektor” jest właśnie takim filmem.

Amerykańsko-niemiecki melodramat, oparty na książce o jednobrzmiącym tytule, pokazuje widzom, czym są uczucia, różne uczucia, od namiętności, po śmierć. Czy śmierć także jest uczuciem?

Młody chłopak spotyka przez przypadek starszą od siebie, lecz piękną kobietę. Spotkanie to nie jest pierwsze i ostatnie. Hanna i Michael spotykają się niemal codziennie. Co robią? Chyba nie muszę wam odpowiadać.

Brzmi banalnie, prawda? Miłość młodzieńca do starszej od niego kobiety, namiętność… Nie dajcie się zwieść. Ten film jest o czymś więcej, niż o miłości i pasji. Opowiada nam o mroku obozów koncentracyjnych, o świecie po wojnie, o analfabetyźmie, o więzieniu i o tym, że są uczucia, które mogą być więzieniem.

Sięgnęłam po ten film, nie licząc na wiele. Ot, obraz, który należy znać. Jak bardzo się myliłam, nie oczekując niczego po „Lektorze”. Dał mi wiele, szczególnie do myślenia. Pozostawił masę pytań i nie na wszystkie udzielił odpowiedzi. Sprowokował myśli i emocje i bezczelnie się skończył.

Możliwe, że Michael przychodził do Hanny po to, by poznać tajniki kobiety i wszystkiego, co z nią związane, a może i nie. Możliwe, że Hanna czuła się samotna i dlatego przygarnęła tego chłopca, a może i nie. Kochała słuchać jak jej czytał. Ich każde spotkanie dzieliło się na książki i łóżko. Książki były najpierw. A potem spotkania się skończyły, skończyły się po to, by zderzyć te dwa życia ze sobą po raz wtóry osiem lat później, tylko wtedy Michael i Hanna nie spotkają się w biednym acz przytulnym mieszkaniu, spotkają się na sali sądowej, gdzie tematem rozprawy będą zbrodnie hitlerowskie. Michael będzie siedział tam jako student, w ramach lekcji. Hanna natomiast zasiądzie na ławie oskarżonych…

Z pamiętnika małego księgarza ~1~

2011-12-08T23:50:00.000+01:00

…czyli o trampkach słów kilka i o prezentach refleksji parę.

Dziś nieco biograficznie, recenzje odsuniemy na chwilkę na bok. Nie wiem, czy wiecie, a może wiecie, ale ja nie wiem, że wiecie, a wy wiecie, że ja nie wiem, że… Ekhem!

Otóż! Aria skończyła swoją karierę turystyczną i powróciła do dawnego fachu księgarskiego, czyli codziennie spędza 8 godzin latając między półkami, pakując kartony, doradzając ludziom, jakie książki wybrać, i mając przez cały czas na budzi tak szeroki uśmiech, że mózg się marszczy.

Dlatego też powstał w mojej główce malutki pomysł stworzenia dodatkowej zakładki na blogu, gdzie od czasu do czasu będę mogła wrzucić jakieś moje księgarniane refleksje. A takowych jest kilka. Nie, nie będę Wam dziś opowiadać o kartonach, mordercach Hanki, z którymi się kumpluję, dziś będzie o prezentach.

Jakie może mieć problemy ten, kto szuka prezentu? Główne problemy są dwa:

1. - Co wybrać.

2. - Brak pieniędzy.

Myślicie, że takie teraz mają problemy dorośli, którzy przychodzą do mojej księgarni po prezenty dla dzieciaków? Otóż niestety nie. Głównym problemem jest wybór czegoś, czego jeszcze to dziecko nie ma. Bo obecnie dzieci mają wszystko i ludzie, kupując dla nich prezent, łamią głowę nie nad tym, by prezent się podobał, czy był w przystępnej cenie, tylko czy dzieciątko nie ma już czegoś takiego w domu. A to daje do myślenia. Czy to, że mamy możliwość kupowania bez ograniczeń, oznacza, że powinniśmy kupować dla dziecka wszystko? XXI wiek – wiek konsumentów.

PS Kocham chodzić w trampkach w pracy!

Saga o Ludziach Lodu – Polowanie na czarownice (tom 2) – Margit Sandemo

2011-12-05T23:44:00.000+01:00

Dzień dobry! Nazywam się Aria i jestem ofiarą Sagi Ludzi Lodu. Taaaak, dobrze się czyta te książeczki, dobrze, szybko i łatwo.

Gdy czytelnik już zna bohaterów z pierwszego tomu, książka porywa od razu. I nie pozostaje nam nic innego jak tylko obserwować, jak dorastają cudze dzieci.

I cóż tam u nich się dzieje? A dzieje się, moi Drodzy, dużo, bo inaczej nikt by nie czytał tych książek z zapartym tchem. Raz na wozie, raz pod wozem Silje i Tengel wciąż są w sobie zakochani (doprawdy, aż czasami za słodko), ich dzieci rosną i zadają coraz więcej pytań. A Hanna ma coraz więcej odpowiedzi, tylko czy ktoś chce ją wysłuchać? A chce. Kto? Nie powiem!

Najbardziej oczywiście intryguje Sol – niezłe z niej ziółko. Ciekawie mi się czytało o moim całkowitym przeciwieństwie. Tak, dokładnie tak. Zwykle czytając książki, szukałam podobieństw między mną a literackimi bohaterami. A przy „Polowaniu na czarownice” po raz pierwszy uświadomiłam sobie, że czytam o swoim skrajnym przeciwieństwie. Każda decyzja podejmowana przez Sol, u mnie wyglądała by zupełnie na opak. Ot takie ciekawe spostrzeżenie psychologiczne.

Jest to kolejna książka, która cichutko pokazuje, że kościół jest zacofany, zakłamany i zapatrzony w przedawnione kanony. Ciekawe, że film o identycznym tytule – „Polowanie na czarownice” [2011], pokazuje zupełnie odmienną prawdę. Luźnie skojarzenie, ciekawe, czy w tym przypadku znaczące.

Czy polecam? A polecam, jak zaczęliście czytać sagę, to na drugi tom na pewno wpadniecie. Więc jak macie ochotę wrzucić mózg na leżaczek, ubrać mu przeciwsłoneczne okularki i dać drineczek z parasolką, to śmiało – „Polowanie na czarownice” czeka.

--> Tom 1 „Zauroczenie”

Rok 1984 – George Orwell

2011-11-27T14:59:00.000+01:00

...historia moich myśli, nie poglądów.

O czym opowiada ten tytuł mówić nie muszę, bo o tym wie każdy. „Rok 1984” to książka, którą po prostu wypada znać. Ciężka książka, trudna i poruszająca.

Dla mnie przeczytanie tej książki nie było zwykłym wieczorem z lekturą, to był kawałek życia, kiedy żyłam intensywniej, z większym bólem, z rozsypującymi się myślami, ze strachem i brakiem nadziei, z przerażeniem, z próbą zrozumienia i z brakiem marzeń. Nie przeczytałam „Roku 1984”, ja go przeżyłam, każdą jego stronę. Dlatego ta recenzja będzie inna, nie będzie recenzją. Ona będzie opowieścią o tym, jak szybko bije ludzkie serce, gdy umysł czyta opowieść Orwella. I czy w ogóle jest ono zdolne bić.

„Gnijesz, rozpadasz się! – ryknął. – Wiesz, czym jesteś? Worem gnoju. A teraz obróć się i jeszcze raz popatrz w lustro. Widzisz tę ohydę? To właśnie ostatni człowiek. Tak wygląda ludzkość, jeśli ty ją reprezentujesz.” (*1)

Gdy George Orwell zaczynał pisać „Rok 1984”, nazwa tej książki miała brzmieć „The Last Man in Europe”. Jak to jest być ostatnim człowiekiem? Stać w tłumie i wiedzieć, że tylko nasze serce bije naprawdę, widzieć wokół siebie ludzi, ale nie czuć od nich ciepła. Wszyscy podążają za ideą, wszyscy ślepo wierzą w system. Czy to znaczy, że ja też muszę? Czy jestem wyjątkowa, bo myślę inaczej? Bo cicho odważyłam się myśleć inaczej?

„Jeżeli wszyscy są wyjątkowi, to nikt nie jest!” (*2) Ale co wtedy, gdy nikt nie jest wyjątkowy? Czy wtedy właśnie następuje koniec świata?

„Jeśli chce się zachować tajemnicę, należy ukryć ją nawet przed sobą. Trzeba pamiętać o niej bez przerwy, lecz dopóki nie nadejdzie właściwa chwila, nie należy ani ubierać jej w słowa, ani pozwolić, aby przeniknęła do świadomości. Od tej chwili nie tylko jego myśli, ale również odczucia i sny muszą być prawomyślne. I przez cały ten czas musi kryć swoją nienawiść głęboko w sobie, nosić ją jak torbiel, która tkwi w ciele, a zarazem nic jej z nim nie łączy.” (*3)

Nie walczymy w swoim życiu z całym światem. My walczymy z samymi sobą. O co? O pozostanie sobą albo o nie pozostanie sobą. Można zniszczyć siebie, by z popiołów zbudować siebie na kształt i podobieństwo wzoru świata – społeczeństwo powie ci, jaki masz być. A można też walczyć z tym społeczeństwem. Po cicho, strachliwie. Chować w sobie skrawki własnego ja, tchórzliwie uciekać przez mocnym naciskiem – lecz czy to jest walka? Być partyzantem własnej duszy? Czy to jedyne wyjście? Bo kto teraz ma odwagę na otwartą walkę? Krzyk sprzeciwu, krok do przodu i kula prosto w serce. Ci, co płoną najjaskrawiej, umierają najszybciej.

„Jeśli chcesz wiedzieć jaka będzie przyszłość, wyobraź sobie but depczący ludzką twarz, wiecznie!” (*4)

Człowiek człowiekowi wilkiem… Jesteśmy jedynym gatunkiem, który niszczy sam siebie. Niektórzy twierdzą, że jesteśmy zarazą, która zżera Ziemię. Czasami jestem gotowa się z tym zgodzić, a czasami nie. Ludzi są zdolni do wielkich czynów, jak złych, tak i dobrych. Człowiek jest fenomenem, który zachwyca, a zarazem i przeraża.

„Tygrys ominie, ptak nie siędzie,
Tylko czasami wiatr gorący
Owionie drzewo to w rozpędzie
I pomknie w dal – już śmiercią tchnący.
(…)
Ale człowieka posłał człowiek,
Bo władny był i postanowił,
I poszedł na pustynię człowiek,
I przyniósł jadu człowiekowi.”(*5)

Człowieka posłał człowiek – w trzech słowach można zamknąć cały ból i brak nadziei. Tak samo jak w jednej książce można zawrzeć całą rozpacz. Mówią, że „Rok 1984” to antyutopia z elementami satyry. Nie czułam satyry, czułam strach i chłodną samotność. Czytałam opowieść o tym, jak bardzo można złamać człowieka, zniszczyć go, jego własne ja – rozdeptać i kazać popiołom dziękować za rozdeptanie.

Jeżeli myślicie, że nikt nie zdoła odebrać wam waszego życia – mylicie się.

Jeżeli myślicie, że nikt nie jest w stanie odebrać wam waszych poglądów – mylicie się.

Jeżeli myślicie, że nikt nie jest w stanie odebrać wam waszych myśli – nie czytaliście jeszcze tej książki.

„Kto rządzi przeszłością, w tego rękach jest przyszłość; kto rządzi teraźniejszością, w tego rękach jest przeszłość.” (*6)

Co wiemy o przeszłości? O przeszłości naszego kraju i całej Ziemi? A skąd wiemy? A gdzie pewność, że znamy prawdę? Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia, dlatego też lekcje historii w każdym kraju są inne. Każdy ma swoją wersję świata, bo historia jako nauka obiektywna nie istnieje.

„My niszczymy słowa. Setkami, i to dzień w dzień. Redukujemy język, plewimy z niego wszystko, co zbędne.” (*7)

My też. Neologizmami, skrótami, łaciną podwórkową. Kto używa długich i skomplikowanych słów – ten chce się wywyższyć. A listy grzecznościowe są pozbawione uczuć. Czyżby? Napisz pismo służbowe, od którego będzie bił uśmiech. Nie potrafisz, prawda? Ja też nie. Bo oficjalne stoi daleko od uczuć. A może my oduczyliśmy się wyrażać nasze uczucia? Czemu na określenie jednej sytuacji w języku polskim trzeba użyć kilku zdań, a w jakimś innym języku wystarczy jedno słowo? Skąd pochodzą te różnice? Mentalność? A co buduje mentalność? Co tworzy wspólną cechę narodową? Kto trzyma w rękach nić, która łączy umysł każdego obywatela jednego kraju? Czy nie ten, kto stoi na jego czele? I co stanie się, gdy ten ktoś gwałtownie tą nicią szarpnie?

„Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci: myślozbrodnia JEST śmierci” (*9)

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. Ostatni raz byłam u spowiedzi kilka dni temu. Od tego czasu zgrzeszyłam. Popełniłam myślozbrodnię. Popełniam ją każdego dnia. Codziennie. Co godzinę. Co minutę. Nie umiem myśleć jak reszta świata.

Zastanawiam się, co odpowiedziałby mi na to ksiądz w konfesjonale. Bo przecież kościół każe ufać, a w zaufaniu nie ma miejsca na wątpliwości. Ale też zachęca do szukania, bo „kto szuka, ten znajduje” (*8), a przecież szukanie zaczyna się od pragnienia i zwątpienia zarazem. Gdzie jest granica grzechu myśli? Bo przecież myśli nie są bezgrzeszne, prawda? „Każdy, kto pożądliwie patrzy na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią cudzołóstwa.” (*10)

„Partia ma dwa zasadnicze cele: zawładnąć całą kulą ziemską i zlikwidować raz na zawsze swobodę myślenia.” (*11)

A czy my teraz posiadamy swobodę myśli? Czym jest demokracja? Co ja mogę, a czego nie mogę? Gdzie leży granica, którą narzuca mi społeczeństwo i gdzie leży granica, którą narzucam sama sobie? I czemu właściwie narzucam sobie jakiekolwiek granice? Granice przecież nie pozwalają mi iść do przodu. Czy da się obejść granice?

„Rządzimy materią, bo rządzimy umysłami. Rzeczywistość mieści się w mózgu.” (*12)

Czy ja czuję umysłem? „Człowiek, który ma serce, niczego nie może stracić, gdziekolwiek by się znalazł.” (*13) A co się stanie, gdy ktoś wytnie mi serce? Maszyny mają sztuczną inteligencję, mają umysły. Nie mają serca. Dlatego nigdy nie będą ludźmi.

„– Słuchaj. Im więcej mężczyzn miałaś, tym bardziej cię kocham. Wiesz dlaczego?
– Tak. Doskonale.
– Nienawidzę czystości, nienawidzę dobroci! Nie chcę, żeby istniały jakiekolwiek cnoty. Pragnę, aby wszyscy byli zepsuci do szpiku kości.” (*14)

Wpadamy ze skrajności w skrajność. Gdy długo nie jemy czekolady, nie umiemy zatrzymać się po jednej kostce. Cierpieć z braku, a potem umierać z przejedzenia – tylko człowiek jest zdolny do czegoś takiego. Czyż nie jesteśmy fenomenalnym gatunkiem? Absurdalnym do granic możliwości? Takim, który sam sobie narzuca reguły, sam je łamie, sam walczy o wolność i kocha despotów. Nie ma książki, która byłaby w stanie opisać człowieka, nie istnieje Encyklopedia Ludzkiej Duszy. Kochamy i nienawidzimy, chcemy żyć i pragniemy umrzeć, krzyczymy i milczymy, stajemy w bezruchu i rozbijamy się o mury. Czy ktokolwiek umie wytłumaczyć samemu sobie, kim tak naprawdę jest?

„Świat strachu, zdrady i cierpienia, świat depczących i deptanych, świat, który w miarę rozwoju staje się nie mniej, lecz bardziej okrutny.” (*15)

1984 czy 2011, jaka różnica? Strach to najlepsze narzędzie do rządzenia. Nie wierzycie? Włączcie wiadomości i posłuchajcie. Naprawdę posłuchajcie.

„W filozofii, religii, etyce lub polityce dwa plus dwa mogło równać się pięć, ale gdy chodziło o skonstruowanie armaty czy samolotu, wynik musiał brzmieć cztery.” (*16)

Bo nie chodzi o to, by skłamać, że dwa plus dwa równa się pięć. Chodzi o to, by naprawdę tak myśleć.

„Wolność oznacza prawo do twierdzenia, że dwa i dwa to cztery. Z niego wynika reszta.” (*17)

Czym jest wolność?

„Dla człowieka ważny jest moment śmierci. Urodzin się nie wybiera, ale można wybrać, jak się umrze.” (*18)

______________________________________________________________

Cytaty:

*1- „Rok 1984” – George Orwell

*2 – „Iniemamocni” [2004]

*3-4 - „Rok 1984” – George Orwell

*5 – „Anczar” – Aleksander Puszkin

*6-7 - „Rok 1984” – George Orwell

*8 – Łk 11, 9-10

*9 - „Rok 1984” – George Orwell

*10 – Mt 5, 28

*11-12 – „Rok 1984” – George Orwell

*13 – Koniec świata i Hard-boiled Wonderland – Haruki Murakami

*14-17 – „Rok 1984” – George Orwell

*18 – “1Q84” – Haruki Murakami

Tajemnica Poliszynela

2011-11-26T11:36:00.000+01:00

…czyli słów kilka o tym, gdzie warto zajrzeć w Olsztynie.

„Przeczytaj mnie” kocha dobre książki, ale kocha je także przy bardzo dobrej kawie. A Tajemnica Poliszynela to miejsce, gdzie można znaleźć nie tylko dobrą kawę i książkę, ale i… Ciii, to tajemnica!

W sercu Warmii, w Olsztynie, tuż przy Wysokiej Bramie, a dokładnie na ulicy Staromiejskiej 2/5 lok. 3mieście się małe cudo. Przytulna księgarnio-kawiarnia, gdzie można wypić kawę siedząc tuż przy regale z książkami.

Długo czekałam na coś takiego w moim Olsztynie i muszę powiedzieć, że opłacało się czekać.

W Tajemnicy Poliszynela każdy poczuje się jak w domu. Wystarczy tylko nacisnąć klamkę. A tuż za drzwiami wita was uśmiech przemiłych pań – zawsze przemiłych i zawsze uśmiechniętych. Następnie jest moment wyboru – gdzie usiąść, który z niezwykłych stolików wybrać. Czy oprzeć się o Merlin Monroe, czy też przytulić się do Szymborskiej. Nie wiecie, o czym mówię? Ha! Bo to Tajemnica Poliszynela. Sprawdźcie doświadczalnie.

Co następuje po tym? Oczywiście zachwyt menu. Tak, tak, właśnie zachwyt samym menu, a nie tym, co zawiera. Piękne, ręcznie robione, aż prosi się, by je porwać ze sobą. Ale wierzcie mi na słowo, bardziej opłaca się wracać do Poliszynela i do pięknego menu, niż je porywać. Bo w domu nie zamówicie „Sklepów cynamonowych”, „Romea i Julii”, albo „Charliego i Fabryki Czekolady”… Znów nie wiecie, o czym mówię? Ha! Bo to Tajemnica Poliszynela!

Gdy już opanujecie pierwszy zachwyt nad menu i postaracie się dokonać wyboru, co by tu zamówić (polecam tosty!), następuje kolejna ciężka próba… Bo jeżeli przyszliście do Tajemnicy Poliszynela razem z kimś, by porozmawiać, to życzę powodzenia. Czy da się skupić na rozmowie i opanować wzrok uciekający do półek z książkami albo cytatów na ścianach? Sprawdźcie sami ;)

Poliszynel chętnie zdradzi wam parę swoich tajemnic...

Sherlockista – Graham Moore

2011-11-25T14:06:00.000+01:00

"To robią pisarze, prawda? Nazywają to, co wymaga nazwania, przywołują to, co było niedopowiedziane.”

Kto nie zna Sherlocka Holmesa? Przecież to już nie tylko postać literacka, to bohater, który majaczy na granicy fikcji i realności, bo dla wielu czytelników i pasjonatów Sherlock był postacią prawdziwą.

Graham Moore, młody, 28letni amerykański pisarz, zadebiutował powieścią „Sherlockista”, gdzie opowiedział czytelnikowi dwie historie, łączącym punktem których był Sherl… och, nie. Conan Doyle!

1893 rok.

Sherlock Holmes nie żyje! Zginął, a wraz z nim jakakolwiek szansa na dalsze opowiadania z jego udziałem. Sherlock nie żyje. Któż jest temu winien? Oczywiście Arthur Conan Doyle!

1901 rok.

Sherlock Holmes żyje! Został wskrzeszony pod piórem Arthura Conan Doyla. Ale dlaczego? Co spowodowało podjęcie takiej decyzji? O tym z pewnością przeczytamy w dzienniku pisarza, przecież on zapisuje tam wszystko, tylko… tylko dziennik gdzieś zaginął.

2010 rok.

Dziennik został odnaleziony! Dokonał tego największy uczony zajmujący się studiami nad Conan Doyle’em. Jak? Niestety, tego się nie dowiemy, gdyż został on zamordowany we własnym pokoju hotelowym. Dziennika przy nim nie znaleziono…

Jako debiut osoby, która ma zaledwie 28 lat, książka ta jest dla mnie znakomita. Owszem, wielu rzeczy można się uczepić, wytknąć palcem, pokręcić nosem. Można, ale po co? Spędziłam z „Sherlockistą” kilka ciekawych dni, nie mogąc się od niego oderwać. Przy każdym rozdziale lądowałam to w XIX wieku u boku Doyle’a i Brama Stokera, to w XXI tuż przy zdolnym sherlockiście Haroldzie. I w obu przypadkach czytałam z ogromnym zainteresowaniem.

Pochwalić też muszę motta dodawane do każdego z rozdziałów. Większość z nich pochodziło z opowiadań Doyle’a, ale pojawił się także Dante i Bram Stoker. I pociągnęło mnie do Sherlocka… Zatęskniło się za dzieciństwem i za psem Baskerville’ów, za „elementarne” i Watsonem. A potem w myślach pojawiło się pytanie: gdzie leży granica pomiędzy Arthurem Conan Doyle’em i Sherlockiem Holmesem?

„Człowiek jest niczym, jego dzieło – wszystkim.”

Dla mnie ta książka przede wszystkim nie jest kryminałem czy też próbą zajrzenia w życie Conan Doyle’a. Ujrzałam w tej historii relację twórcy i jego dzieła. Czy są przyjaciółmi? Wspólnikami? Czy stoją po tej samej stronie? A może któreś z nich jest panem tego drugiego? A jeżeli tak, to które z nich dominuje? Co ich łączy – wdzięczność, współpraca czy może rywalizacja i nienawiść?

„Bo za sto lat ja nie będę nikogo obchodził. Ani ty. Ani Oscar (…). Nie, ludzie będą pamiętać opowiadania. Będą pamiętać Holmesa. I Watsona. I Doriana Graya.”

________________________________________________

Wszystkie cytaty użyte w recenzji pochodzą z „Sherlockisty” – Grahama Moora

Wydawnictwu Prószyński i S-ka dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Podwójna cisza – Mari Jungstedt

2011-11-17T09:15:00.000+01:00

Zwykle kryminale czyta się z zapartym tchem. Jedna - dwie strony, morderstwo i już potem ciężko się oderwać, a umysł głowi się nad tym, kto jest sprawcą. Tak bywa zazwyczaj, jednak u Pani Jungstedt jest zupełnie inaczej.

Zaczynając czytać tę książkę, miałam wrażenie, że jest to spokojna powieść obyczajowa. Ciche osiedle, kilka domów, a w nich mieszka grupa przyjaciół. Bardzo zżyta grupa przyjaciół – kilka małżeństw, mają dzieci w tym samym wieku, razem imprezują, razem jeżdżą na wakacje. Wszystko robią razem. Brzmi utopijnie, albo przerażająco sekciarsko. Ale spokojnie, sekty tam nie ma.

Dopiero po setnej stronie na horyzoncie zamajaczyło morderstwo. Przy czym nie mogę powiedzieć, że tożsamość sprawcy bardzo mnie zaskoczyła. Końcówka również była spokojna, bez fajerwerków. Tak jakby naprawdę w powieść obyczajową na siłę wciśnięto morderstwo, które było gdzieś tam w tle. Nic więcej.

Zdecydowaną wadą książki jest to, że kompletnie nie trzyma w napięciu. Mogłabym ją odłożyć będąc w połowie i nie powróciłabym do niej myślami. Jednak jest w niej coś, co zmusza nas do zastanowienia. Bo jak to jest z paczkami przyjaciół? Jak to jest z przyjaźniącymi się małżeństwami – czy to jest dobre czy nie? Dzieci mają swoich rówieśników pobliżu, rodzice mają na oku dzieci. I niby nic w tym złego. Jednak gdy spotkania stają się notoryczne, gdy każdy urlop jest spędzany w większej grupie… Małżeństwo jest przede wszystkim samo dla siebie, rodzina powinna umieć spędzać czas tylko w swoim towarzystwie – teoretycznie. Praktycznie bywa różnie.

Czy polecam „Podwójną ciszę”? Fani pani Mari sami po nią sięgną, koneserzy kryminałów niech się zastanowią, nim zajrzą do tej książki, a samej sobie po raz drugi tej autorki bym już nie poleciła. Nie moja bajka.